Marmaris Emlak Sektörü ve kiralık evler.
Marmariste kiralık daireler; 2010 yılının üçüncü ayına geldiğimizde sektörde düzensiz ritmik hareket görüyoruz. Kira fiyatlarında pek değişen birşey yok. İki oda bir salon evler için aylık 500-TL seviyesinde kira fiyatları belirgin duruşunu devam ettiriyor. 3+1 evler ise; başlanıç seviyesi aylık kira fiyatı 650-TL. Binaların yaşı, konumu, mevkii bu fiyatların üzerine kademeli olarak artış yaparak yükseliyor. İkiz villa ,müstakil ev fiyatlarının ise başlangıç fiyatı 900-1000-TL'den başlıyor. Piyasada tüm geçen yıllarda olduğu gibi devresel hareket, mevsimden kaynaklanan talep nedeniyle, kımıldamış durumda. Ev sahiplerinin kiracı seçimindeki titizlik katsayısı yükselmiş durumda. Evim boş dursun,yeterki iyi kiracı olsun düşüncesi ön planda.Kiralama talebi Haziran 2010 başına kadar devam edecektir.
Hangi satılık evlere talep yoğunlaştı?
Konut kredilerindeki cazip faiz oranlarındaki gerileme, etkisini gösterdi. Ancak bu etkiyi biz, içi boş balon etkisi olarak görüyoruz. Ne demek istedik açıklayalım. Konut kredisi kullanarak daire satın almak isteyenlerin profili 75.000-110.000-TL aralığında. Alıcılar; nakit olarak 25.000-60.000-TL 'nin üzerine kred ilave ederek ev satın almak istiyorlar. Peki bu fiyatla ne satın alınmak isteniyor.?
Tarif edelim. İki oda bir salon, kapalı mutfak, ikinci kat (deniz manzaralı isteyen de var), sahile yakın, tercihan üç yatak odalı, bahçeli de olabilir,üç yaşını geçmesin tercih yeni daire olsun v.b. devam ediyorlar özellikleri sıralamaya. Görevimiz gereği dinliyoruz. Bu tarif edilen evleri bu fiyatlara satın almanın mümkün olmadığını açıklamaya çalışıyoruz. Genellikle aldığımız yanıt; sıkışmış olan acil satan olursa haber veriniz. Olur. Sadece bir ay içinde bu tip 50 adet üzerinde görüşme yapıldı. Hiç birisine de ev göstermedik. Ev arayanların en uygun fiyatla en kaliteli emlakı satın almak istemesine saygı duyuyoruz. Bu düşünce biçiminin ekonomi literatüründeki adı homoekonomikus olarak adlandırılır. Buna sözümüz yok. Oysa dile getirilen çok farklı bir özel durum. Bir anlamda olmıyacak bir şeyi beklemek gibi. İşte kredi faizlerinin oranlarının gerilemesi ve oluşan talep. Kriz var ya, bu durumda sıkışanlardan yarı fiyatına kredi ile ev alınacak. Böyle birşey yok. Münferit alım satımlar bugün değil, piyasalarda en iyi olduğu koşullarda da olurdu. Nitekim gelecekte ve tüm zamanlarda olması doğaldır. Yeni oluşan talep gelecekteki G gününü bekliyor. İşte balon etkisi. Ancak; iki üç ay öncesine kadar fos da olsa bu hareketlilik de yoktu. Onu belirtelim. Hayat devam ediyor. Satımlar cılız da olsa devam ediyor. Bize göre emlakçılar aracılığı ile gerçekleşen satış oranı % 10-15 'den % 1-3'e düşmüştür. Her sokak nasıl olsa satılık ev dolu. Neden ayrıca komisyon ödensin..Neden emlakçıya gidilsin? Yeni inşaa edilmiş 2+1+kapalı mutfak 100 m2 sıfır daire fiyatı 75-80.000-TL olmaz. Bu fiyata ev alınabilir. Fakat belirtilen özelliklerde mümkün değil,diyelim konu kapansın
Satılık Ada, Koy,otel ve Villa talepleri yoğunlaştı mı?
Yunanistan da ekonomik krize çare olarak adaların satışa çıkarılması önerisi gayrimenkul sektöründe yankılandı. Türkiye de satılık olarak sunulmuş olan adalar hemen ön plana çıktı. Portföyümüzde bulunan, Karaca Ada,Çiftlik Adası ,Gelibolu adası özellikle PARA dergisinde villa fiyatına satılık koylar, satılık adalar haberlerinden sonra hızla yayılarak haber niteliği kazandı. Şirketimizin ve bu satırların yazarının adının yer aldığı yayın bizi de şaşırtan röpörtaj taleplerini oluşturdu. Sabah,Haber Turk,Milliyet,Yeniasır,Posta,Hürriyet gazetelerinde satılık ada,koy,otel haberleri peşpeşe çıkmaya başladı. ATV yurtdışı yayın,Alman Televizyonu ve son olarak Yunan Televizyon Kanalı bu haber niteliği kazanan gayrimenkulleri konu ettiler.Peki durum nedir?
Adalar ile prestij amacına yönelik zengin aileler ilgilenmektedir. Koylar ise, yatırımcıların ilgilerini gösterdiği gayrimenkuller olarak gözükmektedir. Nitekim; marina ve çekek yeri konusunda yerli ,yabancı ilgi bulunmaktadır. Talep haline ciddi olarak dönüşmüş olan bu ilgi, imar ve ruhsat konusundaki sıkıntılar nedeniyle satış aşamasına gelmekte engelleyici etki yapmaktadır.Birinci derece sit,milli park,dogal koruma,arkeolojik sit alanı v.b. özellikleri nedeniyle bu gayrimenkuller kısa ve orta vade ekonomik getiriden yoksun olduğundan satışı son derece güç olmaktadır. Buna karşın; bu emsalde gayrimenkullerin de arzının yetersiz olması nedeniyle fiyatları ucuz değildir. Bu emlaklarda rayiç değeri geçersizdir. Her birisi benzersiz özelliklere sahip olup,farklı düzeylerde fiyat seviyelerini taşıması mümkündür. Ancak; alıcı satıcı uygun bir zeminde uzlaştığı fiyat reel olacaktır. Bu gayrimenkullerin satışı kriz ile çok ilgili değildir. Efektif olarak desteği olan isteklerin talep haline gelmesi uygun gayrimenkulle ulaştığında satış süreci sonuca ulaşır.